Medicinski prilagođena ishrana
Šta je klinička nutricija?
Klinička nutricija je oblast medicine koja se bavi
procenom nutritivnog statusa i planiranjem odgovarajuće ishrane kod
osoba kod kojih bolest, operacija ili drugi zdravstveni razlozi
povećavaju rizik od pothranjenosti i nutritivnih deficita.
Za razliku od opštih programa ishrane i dijeta namenjenih zdravim
osobama, nutritivna terapija u kliničkim uslovima prilagođava se
dijagnozi, simptomima, terapiji, laboratorijskim rezultatima,
mogućnostima uzimanja hrane i individualnim potrebama pacijenta.
Zašto je nutritivna procena važna?
Bolest i produženi oporavak mogu dovesti do smanjenog apetita,
gubitka telesne i mišićne mase i sporijeg oporavka.
✓ Pravovremeno prepoznavanje rizika
✓ Očuvanje mišićne mase i snage
✓ Bolje podnošenje terapije
✓ Podrška bržem i kvalitetnijem oporavku
Kada je potrebna stručna procena
Kome je namenjen Centar za kliničku nutriciju?
Pregled je namenjen pacijentima kod kojih postoji rizik od malnutricije
ili potreba za medicinski prilagođenom nutritivnom terapijom.
Malnutricija
Procena i nutritivna terapija kod pothranjenosti, smanjenog unosa
hrane, gubitka mišićne mase ili nutritivnog deficita.
Nakon operacije
Nutritivna podrška tokom postoperativnog oporavka, posebno kod
osoba sa smanjenim apetitom ili povećanim nutritivnim potrebama.
Onkološki pacijenti
Individualna nutritivna podrška tokom i nakon onkološkog lečenja,
u skladu sa stanjem i preporukama lekara.
Bolesti sistema za varenje
Prilagođavanje ishrane kod bolesti želuca, creva, jetre,
pankreasa i drugih gastroenteroloških stanja.
Starije osobe
Procena kod smanjenog apetita, nenamernog mršavljenja, slabosti,
gubitka mišićne mase i otežanog uzimanja hrane.
Hronične bolesti
Individualno prilagođena nutritivna terapija kod različitih
hroničnih oboljenja i produženog oporavka.
Kada treba posumnjati na malnutriciju?
Malnutricija ne mora uvek biti lako uočljiva i ne javlja se samo kod veoma
mršavih osoba. Rizik može postojati i kod pacijenata koji imaju normalnu
telesnu masu ili višak kilograma, ali tokom bolesti gube mišićnu masu,
snagu i sposobnost normalnog uzimanja hrane.
- neplanirani gubitak telesne mase
- smanjen apetit ili izbegavanje hrane
- izražena slabost i gubitak mišićne snage
- otežano žvakanje ili gutanje
- mučnina, povraćanje, proliv ili druge tegobe koje otežavaju ishranu
- sporiji oporavak nakon bolesti ili operacije
- dugotrajno lečenje ili prisustvo više hroničnih bolesti
hrane treba prijaviti lekaru, posebno kod starijih, operisanih i hronično
obolelih pacijenata.
Kako izgleda pregled – klinička nutricija Niš?
Pregled se prilagođava zdravstvenom stanju, osnovnoj bolesti i
individualnim potrebama pacijenta.
Razgovor sa lekarom
Uzimanje detaljne anamneze o bolesti, terapiji, apetitu,
promenama telesne mase i dosadašnjoj ishrani.
Nutritivna procena
Procena nutritivnog statusa i rizika od malnutricije na osnovu
dostupnih medicinskih i kliničkih podataka.
Analiza dokumentacije
Pregled dijagnoza, otpusnih lista, laboratorijskih rezultata,
prethodnih intervencija i aktuelne terapije.
Plan nutritivne terapije
Izrada individualnih preporuka u skladu sa mogućnostima unosa,
nutritivnim potrebama i osnovnim oboljenjem.
Praćenje i kontrole
Praćenje promene apetita, telesne mase, funkcionalnog stanja i
prilagođavanje plana prema toku lečenja.
Šta je potrebno poneti na pregled?
Za kvalitetniju procenu preporučuje se da pacijent ponese dostupnu
medicinsku dokumentaciju, naročito ako je prethodno lečen u bolnici ili se
priprema za operaciju.
- izveštaje lekara specijalista i otpusne liste
- novije laboratorijske rezultate
- spisak lekova i suplemenata koje koristi
- podatke o promenama telesne mase
- informacije o alergijama, intolerancijama i tegobama nakon uzimanja hrane
dr Natalija Vuković
Dr Natalija Vuković obavlja stručnu nutritivnu procenu i izrađuje
individualne planove nutritivne terapije za pacijente kod kojih bolest,
operacija ili produžen oporavak utiču na nutritivni status.
Pristup svakom pacijentu zasniva se na detaljnoj analizi zdravstvenog
stanja, medicinske dokumentacije, laboratorijskih nalaza i mogućnosti
unosa hrane kako bi nutritivna terapija bila potpuno prilagođena
individualnim potrebama.
Povezana medicinska podrška
Multidisciplinarni pristup pacijentu
Klinička nutricija može biti važan deo lečenja u saradnji sa lekarima
drugih specijalnosti. U zavisnosti od zdravstvenog stanja pacijenta,
nutritivna procena može se povezati sa pregledima iz interne medicine,
gastroenterologije, hirurgije, endokrinologije, fizikalne medicine i
drugih oblasti.
Ovakav pristup omogućava da se nutritivna terapija uskladi sa osnovnim
oboljenjem, propisanom terapijom i planom daljeg lečenja i rehabilitacije.
Saradnja sa drugim specijalnostima
✓ Interna medicina
✓ Gastroenterologija
✓ Hirurgija
✓ Endokrinologija
✓ Fizikalna medicina i rehabilitacija
✓ Druge specijalnosti prema potrebi pacijenta
Najčešća pitanja pacijenata
Česta pitanja o kliničkoj nutriciji
Da li je klinička nutricija isto što i dijeta za mršavljenje?
Nije. Klinička nutricija prvenstveno je namenjena pacijentima kod kojih
bolest, operacija ili druga zdravstvena stanja utiču na nutritivni
status. Preporuke se izrađuju u skladu sa medicinskim potrebama pacijenta.
Da li osoba može biti malnutrirana iako nema malu telesnu masu?
Može. Malnutricija može biti povezana sa gubitkom mišićne mase,
nedovoljnim unosom proteina i energije ili nutritivnim deficitima,
čak i kada osoba ima normalnu ili povećanu telesnu masu.
Kada nakon operacije treba zakazati pregled?
Pregled može biti koristan pre planirane operacije, neposredno nakon
bolničkog lečenja ili tokom oporavka, posebno ako postoji smanjen
apetit, gubitak telesne mase ili otežano uzimanje hrane.
Da li treba poneti laboratorijske nalaze?
Preporučuje se da pacijent ponese novije laboratorijske rezultate,
otpusne liste, izveštaje specijalista i spisak terapije koju koristi.
Da li se plan ishrane prilagođava osnovnoj bolesti?
Da. Nutritivne preporuke izrađuju se individualno, u skladu sa
dijagnozom, simptomima, terapijom, mogućnostima unosa hrane i
potrebama pacijenta.
Kako se zakazuje pregled?
Pregled možete zakazati telefonom ili putem kontakt stranice Poliklinike
Inula Medic.
Zakažite pregled u Centru za kliničku nutriciju
Stručna nutritivna procena i individualno prilagođena nutritivna terapija
za pacijente sa malnutricijom, nakon operacije, tokom bolesti i oporavka.
